nr 39 (940) 29 września 2006 - Górniczych orkiestr czar...
Górniczych orkiestr czar...
Beata Gajdziszewska
Laureatem zorganizowanego w sierpniu w niemieckim Ferropolis europejskiego konkursu orkiestr górniczych została Reprezentacyjna Orkiestra Dęta Kopalni Soli w Wieliczce. Zespół swój oficjalny żywot artystyczny rozpoczął w 1830 roku, nosząc wówczas nazwę Cesarsko - Królewskiej Muzyki Salinarnej. W bieżącym roku mija więc 176 lat jego nieprzerwanego brzmienia. Ta najstarsza dziś w Europie orkiestra dęta, mimo sędziwego wieku, wciąż zachowuje "młodzieńczy", muzyczny wigor, ciesząc swymi wirtuozowskimi występami kolejne pokolenia słuchaczy.
- Zaskoczyła nas sceneria konkursu w Ferropolis. Stanowiły ją maszyny ze starej kopalni odkrywkowej - mówi Adam Czyżewski, pod którego batutą orkiestra gra od 1997 r. - Przed nimi, na dużym placu, wybudowano amfiteatr w greckim stylu. Cała inwestycja sfinansowana została ze środków Unii Europejskiej. To miejsce było znacznie oddalone od terenów zamieszkanych, zatem byliśmy przekonani, że frekwencja wśród publiczności będzie niewielka. Okazało się, że na konkurs przybyły tłumy melomanów.
W swej długiej historii orkiestra grała i gra nie tylko ku uciesze turystów, zwiedzających solne podziemia, ale także na wszystkich uroczystościach kościelnych, a szczególnie tych związanych z tradycją górniczą. W Wieliczce i Krakowie w dni patronów: św. Klemensa, św. Kingi, św. Barbary od lat odbywają się paradne przemarsze w takt górniczej orkiestry. Zespół gra na nabożeństwach w Wielką Sobotę, Boże Ciało i na każdym górniczym pogrzebie.
Orkiestra górnicza z Wieliczki grała w ważnych dla Polski momentach dziejowych, m.in. gdy sprowadzano do kraju prochy Adama Mickiewicza w 1891 roku, gdy w 1900 Uniwersytet Jagielloński obchodził swój 500-letni jubileusz, gdy poświęcono pomnik Grunwaldzki w 1910 roku, a także, gdy wmurowywano kamień węgielny pod budowę Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w 1923 roku. Każdego roku w rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych muzycy orkiestry grają podczas uroczystego nabożeństwa w Kościele Mariackim, a po mszy uczestniczą w miejskiej paradzie.
Tak jak dawniej przygrywała cesarzowi Franciszkowi Józefowi w dniu jego urodzin, tak i dzisiaj występuje podczas oficjalnych wizyt koronowanych głów, ważnych dostojników państwowych i luminarzy kultury i nauki.
- Kilka lat temu mieliśmy zaszczyt grać dla księżnej i księcia Yorku. Z tej wizyty pozostały nam pamiątkowe zdjęcia z Sarah i Andrzejem - wspomina Adam Czyżewski. - Ostatnio w Wieliczce witaliśmy najpiękniejsze kobiety świata, które przybyły na organizowany w Polsce konkurs Miss World 2006. Wrażenia estetyczne wśród muzyków były tak ogromne, że "aż zapierało im dech w piersiach". Miałem wrażenie, że chwilami zespół brzmiał nie tak, jak powinien.
Orkiestra koncertowała i koncertuje w kraju i zagranicą - w Salzburgu, Hallein, Halstadt, Innsbrucku, Zagorje, Kazincbarcika, Kirchheim, Bad Salzuflen, Ferropolis. Wzbogaciła i poszerzyła swój repertuar o opracowania utworów J. S. Bacha, F. Schuberta, J. Straussa, G. Verdiego, F. Chopina. W jej repertuarze nie brakuje również popularnych melodii, utworów rozrywkowych i marszy oraz kompozycji współczesnych kompozytorów, piszących na orkiestry dęte: W. Hautvasta, Jacoba de Haana, H. Lijnschootena, K. Vlak.
- Naszą siłą są muzycy orkiestry i jej repertuar - z dumą podkreśla dyrygent. - Zespół nie był tak liczny, gdy obejmowałem nad nim kierownictwo. Obecnie gra w nim 50 muzyków. Stanowimy marketingową wizytówkę Trasy Turystycznej w Kopalni Soli w Wieliczce. Prezesi tej spółki są nam bardzo przychylni, a zatem współpraca z nimi układa się doskonale.
Pod batutą Adama Czyżewskiego Reprezentacyjna Orkiestra Dęta Kopalni Soli w Wieliczce nagrała trzy płyty, a także odnosiła liczne sukcesy na międzynarodowych i krajowych festiwalach orkiestr dętych.