Konieczność zmian
Rada Sekretariatu Górnictwa i Energetyki NSZZ Solidarność przyjęła stanowisko w sprawie oceny sytuacji w sektorze elektroenergetycznym. Oto jego treść.
1. Zmiany zachodzące na zliberalizowanym rynku energii elektrycznej w obszarze UE, a w szczególności ich szybkość i zakres wymuszane dyrektywami, wymagają natychmiastowej zmiany dotychczasowej chwiejnej, nieprzejrzystej i nieskutecznej polityki Rządu RP w odniesieniu do sektora elektroenergetycznego. Bez zasadniczych zmian nie będzie zapewnione bezpieczeństwo elektroenergetyczne kraju. Nie będzie możliwe przeprowadzanie procesów prywatyzacji z korzyścią dla gospodarki i sektora, a także poważne inwestycje, zarówno w źródło wytwórcze, jak i sieci. Nie będzie możliwe uzyskanie właściwej realizacji narodowych interesów w UE. Oznaczać to może zagrożenie dla należytego funkcjonowania sektora elektroenergetycznego, brak stabilizacji miejsc pracy i szeroko rozumianych interesów pracowniczych w sektorze elektroenergetycznym.
2. Rząd powinien zatem:
- dokonać całościowej oceny sytuacji i opracować strategię dla sektora, zawierającą cele, reguły i zasady dalszego funkcjonowania i restrukturyzacji, w tym prywatyzacji, uwzględniając zgłaszane przez Zespół Trójstronny ds. Branży Elektroenergetycznej wnioski, uwagi i stanowiska, szczególnie w stosunku do "Polityki Właścicielskiej..."
- zdecydowanie i wyraźnie rozdzielić swoje działania wynikające z ustawowych uprawnień w zakresie stanowienia zasad funkcjonowania sektora elektoenergetycznego oraz działań nadzoru i regulacji od działań jakie prowadzi właściciel wielu podmiotów gospodarczych na rynku energii i rynku kapitałowym. Dla rozdzielenia politycznego, krótkookresowego oddziaływania na sektor, rządowe organy regulacyjne winny mieć autonomię w ustaleniach zasad i kontroli ich efektów.
- określić zakres społecznej odpowiedzialności za działania jakie podejmuje w sektorze jako dotychczasowy pracodawca.
3. Polityka Rządu RP w odniesieniu do sektora elektroenergetycznego nie może być jak dotychczas ścieraniem się i często wzajemnym blokowaniem partykularnych interesów ministerstw, ale musi być jednolita, spójna i realizowana pod jednym kierownictwem.
4. W pierwszej kolejności konieczne jest ustabilizowanie sektora poprzez szybkie dokończenie rozpoczętych działań, a przede wszystkim takich jak:
- wydanie rozporządzeń wykonawczych do znowelizowanej ustawy "Prawo Energetyczne",
- ustalanie zasad funkcjonowania sektora elektroenergetycznego oraz pokrywania kosztów systemowych KSE
- opracowanie długoterminowych zasad przydziałów uprawnień do emisji CO2, SO2 i NOx uwzględniających zasadę najniższych kosztów energii elektrycznej i ciepła,
- rozwiązanie problemów kontraktów długoterminowych,
- w trybie pilnym przekazanie majątku sieciowego do spółki-córki PSE S.A. o nazwie PSE - Operator Systemu Przesyłowego i przekształcenie jej w jednoosobową spółkę SP,
- ustalenie jednolitych zasad tworzenia Operatorów Systemów Dystrybucyjnych i rozwiązanie kwestii dostawców energii elektrycznej z urzędu,
- dokończenie zmian organizacyjnych w sektorze, a w szczególności konsolidacji PKE i BOT,
- określenie dalszego funkcjonowania elektrociepłowni śląskich.
5. Szczególną rolę w realizacji polityki energetycznej odgrywają i będą w większym stopniu odgrywać Urzędy Regulacji Energetyki i Zarząd Operatora Systemu Przesyłowego. Prezes URE i Zarząd OSP powinni być wyłączeni z rywalizacji politycznej. Kierownictwa powinny mieć gwarancję stabilnej pracy na okres kadencji.
6. W związku z brakiem realizacji przez stronę rządową postulatów dotyczących polityki energetycznej, a przede wszystkim odnośnie konsolidacji i prywatyzacji sektora, Rada SGiE oświadcza, iż do czasu uporządkowania sytuacji w sektorze elektroenergetycznym oraz do czasu opracowania spójnej polityki właścicielskiej, w której prywatyzacja będzie jednym ze sposobów na finansowanie modernizacji i rozwoju sektora, Sekcja Krajowa sprzeciwia się prywatyzacji spółek tworzących sektor, a w szczególności planowanej prywatyzacji Elektrowni "Dolna Odra", "Ostrołęka" i "Kozienice". W obecnym stanie prywatyzacja tych elektrowni jest nieuzasadniona, nieopłacalna i szkodzi interesom Polski, zagraża z powodów technologicznych funkcjonowaniu KSE i spowoduje dalszą redukcję zatrudnienia.
7. W zakresie ogólnej polityki Związku Rada SGiE będzie działać na rzecz:
- wzmacniania sekretariatów branżowych w ramach NSZZ "S", gdyż taki jest wymóg uczestnictwa w europejskim ruchu związkowym,
- tworzenia europejskich przedstawicielstw pracowniczych i udziału NSZZ "S" w europejskim dialogu społecznym,
- ustalania w ramach Komisji Trójstronnej wspólnego polskiego stanowiska do negocjacji nad dyrektywami UE.
Rada SGiE domaga się od Rządu RP przeprowadzenia konsultacji z branżowymi strukturami "S" oraz z Zespołem Trójstronnym ds. Branży Energetycznej przed podjęciem decyzji odnośnie dalszych działań konsolidacyjnych i prywatyzacyjnych w sektorze, zgodnie z obowiązującymi w UE zasadami prowadzenia sektorowego dialogu społecznego.