Menu g³ówne
Sekcje zrzeszone w SGiE
Ustawa o Zwi±zkach Zawodowych
USTAWA
z dnia 23 maja 1991 r.
o zwi±zkach zawodowych.
Rozdzia³ 1
Przepisy ogólne
z dnia 23 maja 1991 r.
o zwi±zkach zawodowych.
Rozdzia³ 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1. Zwi±zek zawodowy jest dobrowoln± i samorz±dn± organizacj± ludzi pracy, powo³an± do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.
2. Zwi±zek zawodowy jest niezale¿ny w swojej dzia³alno¶ci statutowej od pracodawców, administracji pañstwowej i samorz±du terytorialnego oraz od innych organizacji.
3. Organy pañstwowe, samorz±du terytorialnego i pracodawcy obowi±zani s± traktowaæ jednakowo wszystkie zwi±zki zawodowe.
Art. 2.
1. Prawo tworzenia i wstêpowania do zwi±zków zawodowych maj± pracownicy bez wzglêdu na podstawê stosunku pracy, cz³onkowie rolniczych spó³dzielni produkcyjnych oraz osoby wykonuj±ce pracê na podstawie umowy agencyjnej, je¿eli nie s± pracodawcami.
2. Osobom wykonuj±cym pracê nak³adcz± przys³uguje prawo wstêpowania do zwi±zków zawodowych dzia³aj±cych w zak³adzie pracy, z którym nawi±za³y umowê o pracê nak³adcz±.
3. Przej¶cie na emeryturê lub rentê nie pozbawia osób, o których mowa w ust. 1 i 2, prawa przynale¿no¶ci i wstêpowania do zwi±zków zawodowych.
4. Osoby bezrobotne w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu zachowuj± prawo przynale¿no¶ci do zwi±zków zawodowych, a je¶li nie s± cz³onkami zwi±zków zawodowych, maj± prawo wstêpowania do zwi±zków zawodowych w przypadkach i na warunkach okre¶lonych statutami zwi±zków.
5. Prawo tworzenia i wstêpowania do zwi±zków zawodowych w zak³adach pracy przys³uguje równie¿ osobom skierowanym do tych zak³adów w celu odbycia s³u¿by zastêpczej.
6. Do praw zwi±zkowych funkcjonariuszy Policji, Stra¿y Granicznej i S³u¿by Wiêziennej oraz stra¿aków Pañstwowej Stra¿y Po¿arnej, a tak¿e pracowników Najwy¿szej Izby Kontroli stosuje siê odpowiednio przepisy niniejszej ustawy, z uwzglêdnieniem ograniczeñ wynikaj±cych z odrêbnych ustaw.
7. Przepisy ustawy dotycz±ce pracowników stosuje siê odpowiednio równie¿ do innych osób, o których mowa w ust. 1-6.
Art. 3.
Nikt nie mo¿e ponosiæ ujemnych nastêpstw z powodu przynale¿no¶ci do zwi±zku zawodowego lub pozostawania poza nim albo wykonywania funkcji zwi±zkowej. W szczególno¶ci nie mo¿e to byæ warunkiem nawi±zania stosunku pracy i pozostawania w zatrudnieniu oraz awansowania pracownika.
Art. 4.
Zwi±zki zawodowe reprezentuj± pracowników i inne osoby, o których mowa w art. 2, a tak¿e broni± ich godno¶ci, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych.
Art. 5.
Zwi±zki zawodowe maj± prawo reprezentowania interesów pracowniczych na forum miêdzynarodowym.
Art. 6.
Zwi±zki zawodowe wspó³uczestnicz± w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku.
Art. 7.
1. W zakresie praw i interesów zbiorowych zwi±zki zawodowe reprezentuj± wszystkich pracowników, niezale¿nie od ich przynale¿no¶ci zwi±zkowej.
2. W sprawach indywidualnych stosunków pracy zwi±zki zawodowe reprezentuj± prawa i interesy swoich cz³onków. Na wniosek pracownika niezrzeszonego zwi±zek zawodowy mo¿e podj±æ siê obrony jego praw i interesów wobec pracodawcy.
Art. 8.
Na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach odrêbnych zwi±zki zawodowe kontroluj± przestrzeganie przepisów dotycz±cych interesów pracowników, emerytów, rencistów, bezrobotnych i ich rodzin.
Art. 9.
Statuty oraz uchwa³y zwi±zkowe okre¶laj± swobodnie struktury organizacyjne zwi±zków zawodowych. Zobowi±zania maj±tkowe mog± podejmowaæ wy³±cznie statutowe organy struktur zwi±zkowych posiadaj±cych osobowo¶æ prawn±.
Art. 10.
Zasady cz³onkostwa w zwi±zku zawodowym oraz sprawowania funkcji zwi±zkowych ustalaj± statuty i uchwa³y statutowych organów zwi±zkowych.
Art. 11.
1. Zwi±zki zawodowe maj± prawo tworzyæ ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) zwi±zków zawodowych.
2. Ogólnokrajowe zwi±zki zawodowe i zrzeszenia zwi±zków zawodowych mog± tworzyæ ogólnokrajowe organizacje miêdzyzwi±zkowe (konfederacje).
3. Organizacje zwi±zkowe, w tym federacje i konfederacje, maj± prawo tworzenia i wstêpowania do miêdzynarodowych organizacji pracowników.
1. Zwi±zek zawodowy jest dobrowoln± i samorz±dn± organizacj± ludzi pracy, powo³an± do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.
2. Zwi±zek zawodowy jest niezale¿ny w swojej dzia³alno¶ci statutowej od pracodawców, administracji pañstwowej i samorz±du terytorialnego oraz od innych organizacji.
3. Organy pañstwowe, samorz±du terytorialnego i pracodawcy obowi±zani s± traktowaæ jednakowo wszystkie zwi±zki zawodowe.
Art. 2.
1. Prawo tworzenia i wstêpowania do zwi±zków zawodowych maj± pracownicy bez wzglêdu na podstawê stosunku pracy, cz³onkowie rolniczych spó³dzielni produkcyjnych oraz osoby wykonuj±ce pracê na podstawie umowy agencyjnej, je¿eli nie s± pracodawcami.
2. Osobom wykonuj±cym pracê nak³adcz± przys³uguje prawo wstêpowania do zwi±zków zawodowych dzia³aj±cych w zak³adzie pracy, z którym nawi±za³y umowê o pracê nak³adcz±.
3. Przej¶cie na emeryturê lub rentê nie pozbawia osób, o których mowa w ust. 1 i 2, prawa przynale¿no¶ci i wstêpowania do zwi±zków zawodowych.
4. Osoby bezrobotne w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu zachowuj± prawo przynale¿no¶ci do zwi±zków zawodowych, a je¶li nie s± cz³onkami zwi±zków zawodowych, maj± prawo wstêpowania do zwi±zków zawodowych w przypadkach i na warunkach okre¶lonych statutami zwi±zków.
5. Prawo tworzenia i wstêpowania do zwi±zków zawodowych w zak³adach pracy przys³uguje równie¿ osobom skierowanym do tych zak³adów w celu odbycia s³u¿by zastêpczej.
6. Do praw zwi±zkowych funkcjonariuszy Policji, Stra¿y Granicznej i S³u¿by Wiêziennej oraz stra¿aków Pañstwowej Stra¿y Po¿arnej, a tak¿e pracowników Najwy¿szej Izby Kontroli stosuje siê odpowiednio przepisy niniejszej ustawy, z uwzglêdnieniem ograniczeñ wynikaj±cych z odrêbnych ustaw.
7. Przepisy ustawy dotycz±ce pracowników stosuje siê odpowiednio równie¿ do innych osób, o których mowa w ust. 1-6.
Art. 3.
Nikt nie mo¿e ponosiæ ujemnych nastêpstw z powodu przynale¿no¶ci do zwi±zku zawodowego lub pozostawania poza nim albo wykonywania funkcji zwi±zkowej. W szczególno¶ci nie mo¿e to byæ warunkiem nawi±zania stosunku pracy i pozostawania w zatrudnieniu oraz awansowania pracownika.
Art. 4.
Zwi±zki zawodowe reprezentuj± pracowników i inne osoby, o których mowa w art. 2, a tak¿e broni± ich godno¶ci, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych.
Art. 5.
Zwi±zki zawodowe maj± prawo reprezentowania interesów pracowniczych na forum miêdzynarodowym.
Art. 6.
Zwi±zki zawodowe wspó³uczestnicz± w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku.
Art. 7.
1. W zakresie praw i interesów zbiorowych zwi±zki zawodowe reprezentuj± wszystkich pracowników, niezale¿nie od ich przynale¿no¶ci zwi±zkowej.
2. W sprawach indywidualnych stosunków pracy zwi±zki zawodowe reprezentuj± prawa i interesy swoich cz³onków. Na wniosek pracownika niezrzeszonego zwi±zek zawodowy mo¿e podj±æ siê obrony jego praw i interesów wobec pracodawcy.
Art. 8.
Na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach odrêbnych zwi±zki zawodowe kontroluj± przestrzeganie przepisów dotycz±cych interesów pracowników, emerytów, rencistów, bezrobotnych i ich rodzin.
Art. 9.
Statuty oraz uchwa³y zwi±zkowe okre¶laj± swobodnie struktury organizacyjne zwi±zków zawodowych. Zobowi±zania maj±tkowe mog± podejmowaæ wy³±cznie statutowe organy struktur zwi±zkowych posiadaj±cych osobowo¶æ prawn±.
Art. 10.
Zasady cz³onkostwa w zwi±zku zawodowym oraz sprawowania funkcji zwi±zkowych ustalaj± statuty i uchwa³y statutowych organów zwi±zkowych.
Art. 11.
1. Zwi±zki zawodowe maj± prawo tworzyæ ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) zwi±zków zawodowych.
2. Ogólnokrajowe zwi±zki zawodowe i zrzeszenia zwi±zków zawodowych mog± tworzyæ ogólnokrajowe organizacje miêdzyzwi±zkowe (konfederacje).
3. Organizacje zwi±zkowe, w tym federacje i konfederacje, maj± prawo tworzenia i wstêpowania do miêdzynarodowych organizacji pracowników.
Rozdzia³ 2
Tworzenie zwi±zków zawodowych
Tworzenie zwi±zków zawodowych
Art. 12.
1. Zwi±zek zawodowy powstaje z mocy uchwa³y o jego utworzeniu, podjêtej przez co najmniej 10 osób uprawnionych do tworzenia zwi±zków zawodowych.
2. Osoby, które podjê³y uchwa³ê o utworzeniu zwi±zku zawodowego, uchwalaj± statut i wybieraj± komitet za³o¿ycielski w liczbie od 3 do 7 osób.
Art. 13.
Statut zwi±zku zawodowego okre¶la w szczególno¶ci:
1) nazwê zwi±zku,
2) siedzibê zwi±zku,
3) terytorialny i podmiotowy zakres dzia³ania,
4) cele i zadania zwi±zku oraz sposoby i formy ich realizacji,
5) zasady nabywania i utraty cz³onkostwa,
6) prawa i obowi±zki cz³onków,
7) strukturê organizacyjn± zwi±zku ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych zwi±zku maj± osobowo¶æ prawn±,
8) sposób reprezentowania zwi±zku oraz osoby upowa¿nione do zaci±gania zobowi±zañ maj±tkowych w imieniu zwi±zku,
9) organy zwi±zku, tryb ich wyboru i odwo³ania, zakres ich kompetencji oraz okres kadencji,
10) ¼ród³a finansowania dzia³alno¶ci zwi±zku oraz sposób ustanawiania sk³adek cz³onkowskich,
11) zasady uchwalania i zmian statutu,
12) sposób rozwi±zania zwi±zku i likwidacji jego maj±tku.
Art. 14.
1. Zwi±zek zawodowy podlega obowi±zkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze S±dowym, zwanym dalej "rejestrem".
2. Je¿eli komitet za³o¿ycielski nie z³o¿y w terminie 30 dni od dnia za³o¿enia zwi±zku wniosku o rejestracjê, uchwa³a o utworzeniu zwi±zku traci moc.
3. Postêpowanie w sprawach rejestracji jest wolne od op³at s±dowych.
Art. 15.
1. Zwi±zek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywaj± osobowo¶æ prawn± z dniem zarejestrowania.
2. (skre¶lony).
Art. 16.
1. Zwi±zek zawodowy zawiadamia niezw³ocznie w³a¶ciwy s±d o zmianie statutu. Zmiana wchodzi w ¿ycie z up³ywem 14 dni od dnia zawiadomienia, je¿eli s±d nie zg³osi³ wcze¶niej zastrze¿eñ co do jej zgodno¶ci z prawem.
2. W razie zg³oszenia zastrze¿eñ, o których mowa w ust. 1, s±d zawiadamia o nich zwi±zek zawodowy i wyznacza rozprawê dla ich rozpatrzenia w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia przez zwi±zek o zmianie statutu.
3. Art. 18 ust. 1 i 2 stosuje siê odpowiednio.
Art. 17.
1. S±d skre¶la zwi±zek zawodowy z rejestru, gdy:
1) wskazany w statucie organ podj±³ uchwa³ê o rozwi±zaniu zwi±zku,
2) zak³ad pracy, w którym dotychczas dzia³a³ zwi±zek zawodowy, zosta³ wykre¶lony z w³a¶ciwego rejestru z powodu likwidacji lub upad³o¶ci tego zak³adu albo jego przekszta³cenia organizacyjno-prawnego, uniemo¿liwiaj±cego kontynuowanie dzia³alno¶ci tego zwi±zku,
3) liczba cz³onków zwi±zku utrzymuje siê poni¿ej 10 przez okres d³u¿szy ni¿ 3 miesi±ce.
2. Okoliczno¶ci wskazane w ust. 1 s±d stwierdza z urzêdu lub na wniosek zwi±zku zawodowego.
3. (skre¶lony).
Art. 18.
1. Sprawy dotycz±ce rejestracji zwi±zków zawodowych s± rozpatrywane w trybie przepisów Kodeksu postêpowania cywilnego o postêpowaniu nieprocesowym.
2. Sprawy, o których mowa w ust. 1, s±d rozpatruje w terminie 14 dni od dnia z³o¿enia wniosku.
3. (skre¶lony).
4. (skre¶lony).
1. Zwi±zek zawodowy powstaje z mocy uchwa³y o jego utworzeniu, podjêtej przez co najmniej 10 osób uprawnionych do tworzenia zwi±zków zawodowych.
2. Osoby, które podjê³y uchwa³ê o utworzeniu zwi±zku zawodowego, uchwalaj± statut i wybieraj± komitet za³o¿ycielski w liczbie od 3 do 7 osób.
Art. 13.
Statut zwi±zku zawodowego okre¶la w szczególno¶ci:
1) nazwê zwi±zku,
2) siedzibê zwi±zku,
3) terytorialny i podmiotowy zakres dzia³ania,
4) cele i zadania zwi±zku oraz sposoby i formy ich realizacji,
5) zasady nabywania i utraty cz³onkostwa,
6) prawa i obowi±zki cz³onków,
7) strukturê organizacyjn± zwi±zku ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych zwi±zku maj± osobowo¶æ prawn±,
8) sposób reprezentowania zwi±zku oraz osoby upowa¿nione do zaci±gania zobowi±zañ maj±tkowych w imieniu zwi±zku,
9) organy zwi±zku, tryb ich wyboru i odwo³ania, zakres ich kompetencji oraz okres kadencji,
10) ¼ród³a finansowania dzia³alno¶ci zwi±zku oraz sposób ustanawiania sk³adek cz³onkowskich,
11) zasady uchwalania i zmian statutu,
12) sposób rozwi±zania zwi±zku i likwidacji jego maj±tku.
Art. 14.
1. Zwi±zek zawodowy podlega obowi±zkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze S±dowym, zwanym dalej "rejestrem".
2. Je¿eli komitet za³o¿ycielski nie z³o¿y w terminie 30 dni od dnia za³o¿enia zwi±zku wniosku o rejestracjê, uchwa³a o utworzeniu zwi±zku traci moc.
3. Postêpowanie w sprawach rejestracji jest wolne od op³at s±dowych.
Art. 15.
1. Zwi±zek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywaj± osobowo¶æ prawn± z dniem zarejestrowania.
2. (skre¶lony).
Art. 16.
1. Zwi±zek zawodowy zawiadamia niezw³ocznie w³a¶ciwy s±d o zmianie statutu. Zmiana wchodzi w ¿ycie z up³ywem 14 dni od dnia zawiadomienia, je¿eli s±d nie zg³osi³ wcze¶niej zastrze¿eñ co do jej zgodno¶ci z prawem.
2. W razie zg³oszenia zastrze¿eñ, o których mowa w ust. 1, s±d zawiadamia o nich zwi±zek zawodowy i wyznacza rozprawê dla ich rozpatrzenia w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia przez zwi±zek o zmianie statutu.
3. Art. 18 ust. 1 i 2 stosuje siê odpowiednio.
Art. 17.
1. S±d skre¶la zwi±zek zawodowy z rejestru, gdy:
1) wskazany w statucie organ podj±³ uchwa³ê o rozwi±zaniu zwi±zku,
2) zak³ad pracy, w którym dotychczas dzia³a³ zwi±zek zawodowy, zosta³ wykre¶lony z w³a¶ciwego rejestru z powodu likwidacji lub upad³o¶ci tego zak³adu albo jego przekszta³cenia organizacyjno-prawnego, uniemo¿liwiaj±cego kontynuowanie dzia³alno¶ci tego zwi±zku,
3) liczba cz³onków zwi±zku utrzymuje siê poni¿ej 10 przez okres d³u¿szy ni¿ 3 miesi±ce.
2. Okoliczno¶ci wskazane w ust. 1 s±d stwierdza z urzêdu lub na wniosek zwi±zku zawodowego.
3. (skre¶lony).
Art. 18.
1. Sprawy dotycz±ce rejestracji zwi±zków zawodowych s± rozpatrywane w trybie przepisów Kodeksu postêpowania cywilnego o postêpowaniu nieprocesowym.
2. Sprawy, o których mowa w ust. 1, s±d rozpatruje w terminie 14 dni od dnia z³o¿enia wniosku.
3. (skre¶lony).
4. (skre¶lony).
Rozdzia³ 3
Uprawnienia zwi±zków zawodowych
Uprawnienia zwi±zków zawodowych
Art. 19.
1. Ogólnokrajowa organizacja miêdzyzwi±zkowa, a tak¿e ogólnokrajowy zwi±zek zawodowy reprezentatywny dla pracowników wiêkszo¶ci zak³adów pracy maj± prawo opiniowania za³o¿eñ i projektów ustaw oraz aktów wykonawczych do tych ustaw w zakresie objêtym zadaniami zwi±zków zawodowych.
2. Organy w³adzy i administracji pañstwowej oraz organy samorz±du terytorialnego kieruj± za³o¿enia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich w³adz statutowych zwi±zku, okre¶laj±c termin przedstawienia opinii, nie krótszy jednak ni¿ 30 dni. Nieprzedstawienie opinii we wskazanym terminie uwa¿a siê za rezygnacjê z prawa jej wyra¿enia.
3. W razie odrzucenia w ca³o¶ci lub w czê¶ci stanowiska zwi±zku, w³a¶ciwy organ administracji pañstwowej lub samorz±du terytorialnego informuje o tym zwi±zek na pi¶mie, podaj±c uzasadnienie swojego stanowiska. W razie rozbie¿no¶ci stanowisk zwi±zek mo¿e przedstawiæ swoj± opiniê na posiedzeniu w³a¶ciwej komisji sejmowej, senackiej lub samorz±du terytorialnego.
4. Zwi±zkom zawodowym przys³uguje prawo wyra¿ania publicznie opinii na temat za³o¿eñ lub projektów, o których mowa w ust. 1, w ¶rodkach masowego przekazu, w tym tak¿e w radio i telewizji.
Art. 20.
1. Ogólnokrajowa organizacja miêdzyzwi±zkowa, a tak¿e ogólnokrajowy zwi±zek zawodowy reprezentatywny dla pracowników wiêkszo¶ci zak³adów pracy maj± prawo wystêpowania z wnioskami o wydanie lub zmianê ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objêtych zadaniami zwi±zku zawodowego. Wnioski dotycz±ce ustaw zwi±zek kieruje do pos³ów lub organów maj±cych prawo inicjatywy ustawodawczej. W przypadku aktów prawnych ni¿szego rzêdu wnioski kieruje siê do organów uprawnionych do ich wydania.
2. Organ pañstwowy, do którego zosta³ skierowany wniosek, obowi±zany jest w terminie 30 dni przedstawiæ zwi±zkowi zawodowemu swoje stanowisko, a w razie negatywnego stanowiska - tak¿e jego uzasadnienie.
Art. 21.
1. Na zasadach ustalonych odrêbnymi przepisami zwi±zkom zawodowym przys³uguje prawo prowadzenia rokowañ zbiorowych oraz zawierania uk³adów zbiorowych pracy, a tak¿e innych porozumieñ przewidzianych przepisami prawa pracy.
2. W ga³êziach pracy nieobjêtych uk³adami zbiorowymi regulacja warunków pracy i p³acy wymaga konsultacji ze zwi±zkami zawodowymi.
Art. 22.
(uchylony)
Art. 23.
1. Zwi±zki zawodowe sprawuj± kontrolê nad przestrzeganiem prawa pracy oraz uczestnicz±, na zasadach okre¶lonych odrêbnymi przepisami, w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów oraz zasad bezpieczeñstwa i higieny pracy.
2. Je¿eli w sprawach, o których mowa w ust. 1, zdaniem zwi±zku zawodowego postêpowanie organu administracji pañstwowej i samorz±du terytorialnego lub pracodawcy jest niezgodne z prawem lub narusza zasady sprawiedliwo¶ci, zwi±zek mo¿e wyst±piæ do w³a¶ciwego organu z ¿±daniem spowodowania usuniêcia we w³a¶ciwym trybie stwierdzonej nieprawid³owo¶ci.
Art. 24.
1. Dochód z dzia³alno¶ci gospodarczej prowadzonej przez zwi±zki zawodowe s³u¿y realizacji ich zadañ statutowych i nie mo¿e byæ przeznaczony do podzia³u pomiêdzy ich cz³onków.
2. Zwi±zki zawodowe korzystaj± ze zwolnieñ podatkowych przewidzianych dla stowarzyszeñ.
Art. 25.
1. Pracownikowi powo³anemu do pe³nienia z wyboru funkcji zwi±zkowej poza zak³adem pracy, je¿eli z wyboru wynika obowi±zek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika, przys³uguje - na wniosek organizacji zwi±zkowej - prawo do urlopu bezp³atnego.
1(1). Pracownikowi, który po urlopie bezp³atnym stawi siê do pracy w terminie przewidzianym w art. 74 Kodeksu pracy, okres urlopu bezp³atnego wlicza siê do okresu pracy, od którego zale¿± uprawnienia pracownicze.
1(2). Rada Ministrów okre¶li, w drodze rozporz±dzenia, tryb udzielania urlopu bezp³atnego oraz zakres uprawnieñ przys³uguj±cych pracownikowi korzystaj±cemu z tego urlopu.
2. Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbêdny do wykonania dora¼nej czynno¶ci wynikaj±cej z jego funkcji zwi±zkowej poza zak³adem pracy, je¿eli czynno¶æ ta nie mo¿e byæ wykonana w czasie wolnym od pracy.
Art. 25. 1.
1. Uprawnienia zak³adowej organizacji zwi±zkowej przys³uguj± organizacji zrzeszaj±cej co najmniej 10 cz³onków bêd±cych:
1) pracownikami lub osobami wykonuj±cymi pracê na podstawie umowy o pracê nak³adcz± u pracodawcy objêtego dzia³aniem tej organizacji albo
2) funkcjonariuszami, o których mowa w art. 2 ust. 6, pe³ni±cymi s³u¿bê w jednostce objêtej dzia³aniem tej organizacji.
2. Organizacja, o której mowa w ust. 1, przedstawia co kwarta³ - wed³ug stanu na ostatni dzieñ kwarta³u - w terminie do 10 dnia miesi±ca nastêpuj±cego po tym kwartale, pracodawcy albo dowódcy jednostki, o której mowa w ust. 1 pkt 2, informacjê o ³±cznej liczbie cz³onków tej organizacji, w tym o liczbie cz³onków, o których mowa w ust. 1.
1. Ogólnokrajowa organizacja miêdzyzwi±zkowa, a tak¿e ogólnokrajowy zwi±zek zawodowy reprezentatywny dla pracowników wiêkszo¶ci zak³adów pracy maj± prawo opiniowania za³o¿eñ i projektów ustaw oraz aktów wykonawczych do tych ustaw w zakresie objêtym zadaniami zwi±zków zawodowych.
2. Organy w³adzy i administracji pañstwowej oraz organy samorz±du terytorialnego kieruj± za³o¿enia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich w³adz statutowych zwi±zku, okre¶laj±c termin przedstawienia opinii, nie krótszy jednak ni¿ 30 dni. Nieprzedstawienie opinii we wskazanym terminie uwa¿a siê za rezygnacjê z prawa jej wyra¿enia.
3. W razie odrzucenia w ca³o¶ci lub w czê¶ci stanowiska zwi±zku, w³a¶ciwy organ administracji pañstwowej lub samorz±du terytorialnego informuje o tym zwi±zek na pi¶mie, podaj±c uzasadnienie swojego stanowiska. W razie rozbie¿no¶ci stanowisk zwi±zek mo¿e przedstawiæ swoj± opiniê na posiedzeniu w³a¶ciwej komisji sejmowej, senackiej lub samorz±du terytorialnego.
4. Zwi±zkom zawodowym przys³uguje prawo wyra¿ania publicznie opinii na temat za³o¿eñ lub projektów, o których mowa w ust. 1, w ¶rodkach masowego przekazu, w tym tak¿e w radio i telewizji.
Art. 20.
1. Ogólnokrajowa organizacja miêdzyzwi±zkowa, a tak¿e ogólnokrajowy zwi±zek zawodowy reprezentatywny dla pracowników wiêkszo¶ci zak³adów pracy maj± prawo wystêpowania z wnioskami o wydanie lub zmianê ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objêtych zadaniami zwi±zku zawodowego. Wnioski dotycz±ce ustaw zwi±zek kieruje do pos³ów lub organów maj±cych prawo inicjatywy ustawodawczej. W przypadku aktów prawnych ni¿szego rzêdu wnioski kieruje siê do organów uprawnionych do ich wydania.
2. Organ pañstwowy, do którego zosta³ skierowany wniosek, obowi±zany jest w terminie 30 dni przedstawiæ zwi±zkowi zawodowemu swoje stanowisko, a w razie negatywnego stanowiska - tak¿e jego uzasadnienie.
Art. 21.
1. Na zasadach ustalonych odrêbnymi przepisami zwi±zkom zawodowym przys³uguje prawo prowadzenia rokowañ zbiorowych oraz zawierania uk³adów zbiorowych pracy, a tak¿e innych porozumieñ przewidzianych przepisami prawa pracy.
2. W ga³êziach pracy nieobjêtych uk³adami zbiorowymi regulacja warunków pracy i p³acy wymaga konsultacji ze zwi±zkami zawodowymi.
Art. 22.
(uchylony)
Art. 23.
1. Zwi±zki zawodowe sprawuj± kontrolê nad przestrzeganiem prawa pracy oraz uczestnicz±, na zasadach okre¶lonych odrêbnymi przepisami, w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów oraz zasad bezpieczeñstwa i higieny pracy.
2. Je¿eli w sprawach, o których mowa w ust. 1, zdaniem zwi±zku zawodowego postêpowanie organu administracji pañstwowej i samorz±du terytorialnego lub pracodawcy jest niezgodne z prawem lub narusza zasady sprawiedliwo¶ci, zwi±zek mo¿e wyst±piæ do w³a¶ciwego organu z ¿±daniem spowodowania usuniêcia we w³a¶ciwym trybie stwierdzonej nieprawid³owo¶ci.
Art. 24.
1. Dochód z dzia³alno¶ci gospodarczej prowadzonej przez zwi±zki zawodowe s³u¿y realizacji ich zadañ statutowych i nie mo¿e byæ przeznaczony do podzia³u pomiêdzy ich cz³onków.
2. Zwi±zki zawodowe korzystaj± ze zwolnieñ podatkowych przewidzianych dla stowarzyszeñ.
Art. 25.
1. Pracownikowi powo³anemu do pe³nienia z wyboru funkcji zwi±zkowej poza zak³adem pracy, je¿eli z wyboru wynika obowi±zek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika, przys³uguje - na wniosek organizacji zwi±zkowej - prawo do urlopu bezp³atnego.
1(1). Pracownikowi, który po urlopie bezp³atnym stawi siê do pracy w terminie przewidzianym w art. 74 Kodeksu pracy, okres urlopu bezp³atnego wlicza siê do okresu pracy, od którego zale¿± uprawnienia pracownicze.
1(2). Rada Ministrów okre¶li, w drodze rozporz±dzenia, tryb udzielania urlopu bezp³atnego oraz zakres uprawnieñ przys³uguj±cych pracownikowi korzystaj±cemu z tego urlopu.
2. Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbêdny do wykonania dora¼nej czynno¶ci wynikaj±cej z jego funkcji zwi±zkowej poza zak³adem pracy, je¿eli czynno¶æ ta nie mo¿e byæ wykonana w czasie wolnym od pracy.
Art. 25. 1.
1. Uprawnienia zak³adowej organizacji zwi±zkowej przys³uguj± organizacji zrzeszaj±cej co najmniej 10 cz³onków bêd±cych:
1) pracownikami lub osobami wykonuj±cymi pracê na podstawie umowy o pracê nak³adcz± u pracodawcy objêtego dzia³aniem tej organizacji albo
2) funkcjonariuszami, o których mowa w art. 2 ust. 6, pe³ni±cymi s³u¿bê w jednostce objêtej dzia³aniem tej organizacji.
2. Organizacja, o której mowa w ust. 1, przedstawia co kwarta³ - wed³ug stanu na ostatni dzieñ kwarta³u - w terminie do 10 dnia miesi±ca nastêpuj±cego po tym kwartale, pracodawcy albo dowódcy jednostki, o której mowa w ust. 1 pkt 2, informacjê o ³±cznej liczbie cz³onków tej organizacji, w tym o liczbie cz³onków, o których mowa w ust. 1.
Rozdzia³ 4
Zak³adowa organizacja zwi±zkowa
Zak³adowa organizacja zwi±zkowa
Art. 26.
Do zakresu dzia³ania zak³adowej organizacji zwi±zkowej nale¿y w szczególno¶ci:
1) zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy,
2) zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu samorz±du za³ogi w sprawach dotycz±cych zbiorowych interesów i praw pracowników,
3) sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w zak³adzie pracy przepisów prawa pracy, a w szczególno¶ci przepisów oraz zasad bezpieczeñstwa i higieny pracy,
4) kierowanie dzia³alno¶ci± spo³ecznej inspekcji pracy i wspó³dzia³anie z pañstwow± inspekcj± pracy,
5) zajmowanie siê warunkami ¿ycia emerytów i rencistów.
Art. 26.1.
1. W razie przej¶cia zak³adu pracy lub jego czê¶ci na nowego pracodawcê, dotychczasowy i nowy pracodawca s± obowi±zani do poinformowania na pi¶mie dzia³aj±cych u ka¿dego z nich zak³adowych organizacji zwi±zkowych o przewidywanym terminie tego przej¶cia, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla swoich pracowników, a tak¿e zamierzonych dzia³aniach dotycz±cych warunków zatrudnienia tych pracowników, w szczególno¶ci warunków pracy, p³acy i przekwalifikowania.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, dotychczasowy i nowy pracodawca s± obowi±zani przekazaæ co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przej¶cia zak³adu pracy lub jego czê¶ci.
3. Je¿eli dotychczasowy lub nowy pracodawca zamierza podj±æ dzia³ania dotycz±ce warunków zatrudnienia pracowników, jest obowi±zany do podjêcia negocjacji z zak³adowymi organizacjami zwi±zkowymi w celu zawarcia porozumienia w tym zakresie, w terminie nie d³u¿szym ni¿ 30 dni od dnia przekazania informacji o tych dzia³aniach.
4. W razie niezawarcia porozumienia w terminie, o którym mowa w ust. 3, z powodu niemo¿no¶ci uzgodnienia przez strony jego tre¶ci, pracodawca samodzielnie podejmuje dzia³ania w sprawach dotycz±cych warunków zatrudnienia pracowników, uwzglêdniaj±c ustalenia dokonane z zak³adowymi organizacjami zwi±zkowymi w toku negocjacji nad zawarciem porozumienia.
5. Przepisy ust. 3 i 4 nie maj± zastosowania, gdy tryb dokonania dzia³añ dotycz±cych warunków zatrudnienia pracowników, jakie zamierza podj±æ pracodawca, okre¶laj± odrêbne przepisy.
Art. 27.
1. Ustalanie zasad wykorzystania zak³adowego funduszu ¶wiadczeñ socjalnych, w tym podzia³ ¶rodków z tego funduszu na poszczególne cele i rodzaje dzia³alno¶ci, ustala pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±.
2. Przyznawanie pracownikom ¶wiadczeñ z funduszu, o którym mowa w ust. 1, dokonywane jest w uzgodnieniu z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±.
3. Regulaminy nagród i premiowania s± ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±; dotyczy to równie¿ zasad podzia³u ¶rodków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w pañstwowej jednostce sfery bud¿etowej.
4. (skre¶lony).
Art. 28.
Pracodawca jest obowi±zany udzieliæ na ¿±danie zwi±zku zawodowego informacji niezbêdnych do prowadzenia dzia³alno¶ci zwi±zkowej, w szczególno¶ci informacji dotycz±cych warunków pracy i zasad wynagradzania.
Art. 29.
1. W razie uzasadnionego podejrzenia, ¿e w zak³adzie pracy wystêpuje zagro¿enie dla ¿ycia lub zdrowia pracowników, zak³adowa organizacja zwi±zkowa mo¿e wyst±piæ do pracodawcy z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badañ, zawiadamiaj±c o tym równocze¶nie w³a¶ciwego okrêgowego inspektora pracy. Pracodawca jest obowi±zany w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku zawiadomiæ zak³adow± organizacjê zwi±zkow± o swoim stanowisku. W razie przeprowadzenia badañ, pracodawca udostêpnia ich wyniki zak³adowej organizacji zwi±zkowej wraz z informacj± o sposobie i terminie usuniêcia stwierdzonego zagro¿enia.
2. Zawiadomienie zak³adowej organizacji zwi±zkowej o odrzuceniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, lub niezajêcie przez pracodawcê stanowiska wobec tego wniosku w terminie 14 dni od dnia jego z³o¿enia upowa¿nia zak³adow± organizacjê zwi±zkow± do przeprowadzenia niezbêdnych badañ na koszt pracodawcy. O zamiarze podjêcia badañ, ich zakresie oraz przewidywanych kosztach zak³adowa organizacja zwi±zkowa zawiadamia pracodawcê na pi¶mie z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem.
3. Pracodawca mo¿e w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, zwróciæ siê do w³a¶ciwego okrêgowego inspektora pracy o ustalenie celowo¶ci zamierzonych badañ lub ich niezbêdnego zakresu. Przeprowadzenie badañ wbrew stanowisku inspektora pracy zwalnia pracodawcê z obowi±zku pokrycia kosztów tych badañ.
Art. 30.
1. W zak³adzie pracy, w którym dzia³a wiêcej ni¿ jedna organizacja zwi±zkowa, ka¿da z nich broni praw i reprezentuje interesy swych cz³onków.
2. Pracownik niezrzeszony w zwi±zku zawodowym ma prawo do obrony swoich praw na zasadach dotycz±cych pracowników bêd±cych cz³onkami zwi±zku, je¿eli wybrana przez niego zak³adowa organizacja zwi±zkowa wyrazi zgodê na obronê jego praw pracowniczych.
2(1). W indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowi±zuj± pracodawcê do wspó³dzia³ania z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±, pracodawca jest obowi±zany zwróciæ siê do tej organizacji o informacjê o pracownikach korzystaj±cych z jej obrony, zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ci±gu 5 dni zwalnia pracodawcê od obowi±zku wspó³dzia³ania z zak³adow± organizacj± zwi±zkow± w sprawach dotycz±cych tych pracowników.
3. W sprawach dotycz±cych zbiorowych praw i interesów pracowników organizacje zwi±zkowe mog± tworzyæ wspóln± reprezentacjê zwi±zkow±.
4. W sprawach wymagaj±cych zawarcia porozumienia lub uzgodnienia stanowiska z organizacjami zwi±zkowymi, organizacje te przedstawiaj± wspólnie uzgodnione stanowisko. Sposób ustalania i przedstawiania tego stanowiska przez ka¿dorazowo wy³anian± do tych spraw wspóln± reprezentacjê zwi±zkow± okre¶la porozumienie zawarte przez organizacje zwi±zkowe.
5. Je¿eli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania, regulaminów nagród i premiowania, regulaminu zak³adowego funduszu ¶wiadczeñ socjalnych, planu urlopów lub regulaminu pracy, a tak¿e okresów rozliczeniowych, o których mowa w art. 129 § 2 i art. 135 § 2 i 3 Kodeksu pracy, oraz wykazu prac, o którym mowa w art. 1517 § 4 Kodeksu pracy, organizacje zwi±zkowe albo organizacje zwi±zkowe reprezentatywne w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy nie przedstawi± wspólnie uzgodnionego stanowiska w terminie 30 dni, decyzje w tych sprawach podejmuje pracodawca, po rozpatrzeniu odrêbnych stanowisk organizacji zwi±zkowych.
6. (skre¶lony).
Art. 31.
1. Prawo do zwolnienia z obowi±zku ¶wiadczenia pracy na okres kadencji w zarz±dzie zak³adowej organizacji zwi±zkowej przys³uguje:
1) czê¶ciowo jednemu pracownikowi w miesiêcznym wymiarze godzin równym liczbie cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy, gdy ich liczba jest mniejsza od 150,
2) jednemu pracownikowi, gdy zwi±zek liczy od 150 do 500 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
3) dwom pracownikom, gdy zwi±zek liczy od 501 do 1000 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
4) trzem pracownikom, gdy zwi±zek liczy od 1001 do 2000 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
5) kolejnemu pracownikowi za ka¿dy rozpoczêty nowy tysi±c, gdy zak³adowa organizacja zwi±zkowa liczy ponad 2000 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
6) w niepe³nym wymiarze godzin i wtedy mo¿e ono byæ udzielane wiêkszej liczbie pracowników, zgodnie z zasadami zawartymi w punktach poprzedzaj±cych.
2. W zale¿no¶ci od wniosku zarz±du zak³adowej organizacji zwi±zkowej zwolnienia od pracy, o których mowa w ust. 1, udzielane s± z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub bezp³atnie. Rada Ministrów okre¶li, w drodze rozporz±dzenia, tryb udzielania zwolnieñ od pracy oraz zakres uprawnieñ przys³uguj±cych pracownikowi w czasie tych zwolnieñ.
3. Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbêdny do wykonania dora¼nej czynno¶ci wynikaj±cej z jego funkcji zwi±zkowej, je¿eli czynno¶æ ta nie mo¿e byæ wykonana w czasie wolnym od pracy.
Art. 32.
1. Pracodawca bez zgody zarz±du zak³adowej organizacji zwi±zkowej nie mo¿e:
1) wypowiedzieæ ani rozwi±zaæ stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwa³± zarz±du jego cz³onkiem lub z innym pracownikiem bêd±cym cz³onkiem danej zak³adowej organizacji zwi±zkowej, upowa¿nionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonuj±cej za pracodawcê czynno¶ci w sprawach z zakresu prawa pracy,
2) zmieniæ jednostronnie warunków pracy lub p³acy na niekorzy¶æ pracownika, o którym mowa w pkt 1
- z wyj±tkiem gdy dopuszczaj± to odrêbne przepisy.
2. Ochrona, o której mowa w ust. 1, przys³uguje przez okres okre¶lony uchwa³± zarz±du, a po jego up³ywie - dodatkowo przez czas odpowiadaj±cy po³owie okresu okre¶lonego uchwa³±, nie d³u¿ej jednak ni¿ rok po jego up³ywie.
3. Zarz±d zak³adowej organizacji zwi±zkowej, reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, wskazuje pracodawcy pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w ust. 1, w liczbie nie wiêkszej ni¿ liczba osób stanowi±cych kadrê kierownicz± w zak³adzie pracy albo liczba pracowników ustalona zgodnie z ust. 4.
4. Zarz±d zak³adowej organizacji zwi±zkowej, o której mowa w ust. 3, zrzeszaj±cej do 20 cz³onków ma prawo wskazaæ pracodawcy 2 pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w ust. 1, a w przypadku organizacji zrzeszaj±cej wiêcej ni¿ 20 cz³onków bêd±cych pracownikami ma prawo wskazaæ, jako podlegaj±cych tej ochronie, 2 pracowników oraz dodatkowo:
1) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 10 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 21 do 50 tych cz³onków,
2) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 20 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 51 do 150 tych cz³onków,
3) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 30 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 151 do 300 tych cz³onków,
4) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 40 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 301 do 500 tych cz³onków,
5) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 50 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale powy¿ej 500 tych cz³onków.
5. Osobami stanowi±cymi kadrê kierownicz± w zak³adzie pracy, o których mowa w ust. 3, s± kieruj±cy jednoosobowo zak³adem pracy i ich zastêpcy albo wchodz±cy w sk³ad kolegialnego organu zarz±dzaj±cego zak³adem pracy, a tak¿e inne osoby wyznaczone do dokonywania za pracodawcê czynno¶ci w sprawach z zakresu prawa pracy.
6. Ochrona przewidziana w ust. 1, w zak³adowej organizacji zwi±zkowej innej ni¿ wymieniona w ust. 3 i 4, przys³uguje jednemu pracownikowi imiennie wskazanemu uchwa³± zarz±du tej organizacji.
7. Ochrona przewidziana w ust. 1 przys³uguje, przez okres 6 miesiêcy od dnia utworzenia komitetu za³o¿ycielskiego zak³adowej organizacji zwi±zkowej, nie wiêcej ni¿ trzem pracownikom imiennie wskazanym uchwa³± komitetu za³o¿ycielskiego.
8. W przypadku gdy w³a¶ciwy organ nie dokona wskazania, o którym mowa w ust. 3, 4, 6 albo 7, ochrona przewidziana w ust. 1 przys³uguje - w okresie do dokonania wskazania - odpowiednio przewodnicz±cemu zak³adowej organizacji zwi±zkowej b±d¼ przewodnicz±cemu komitetu za³o¿ycielskiego.
9. Ochrona przewidziana w ust. 1 przys³uguje pracownikowi pe³ni±cemu z wyboru funkcjê zwi±zkow± poza zak³adow± organizacj± zwi±zkow±, korzystaj±cemu u pracodawcy z urlopu bezp³atnego lub ze zwolnienia z obowi±zku ¶wiadczenia pracy. Ochrona przys³uguje w okresie tego urlopu lub zwolnienia oraz przez rok po up³ywie tego okresu. Zgodê, o której mowa w ust. 1, wyra¿a w³a¶ciwy statutowo organ organizacji zwi±zkowej, w której pracownik pe³ni albo pe³ni³ tê funkcjê.
10. Minister w³a¶ciwy do spraw pracy okre¶li, w drodze rozporz±dzenia, szczegó³owe zasady i tryb:
1) powiadamiania przez pracodawcê zarz±du zak³adowej organizacji zwi±zkowej o liczbie osób stanowi±cych kadrê kierownicz± w zak³adzie pracy, o której mowa w ust. 5,
2) wskazywania przez zarz±d oraz komitet za³o¿ycielski zak³adowej organizacji zwi±zkowej pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w ust. 1, a tak¿e dokonywania zmian w takim wskazaniu.
Art. 33.
1. Pracodawca, na warunkach okre¶lonych w umowie, jest obowi±zany udostêpniæ zak³adowej organizacji zwi±zkowej pomieszczenia i urz±dzenia techniczne niezbêdne do wykonywania dzia³alno¶ci zwi±zkowej w zak³adzie pracy.
2. Zak³adowej organizacji zwi±zkowej oraz pracodawcy przys³uguje prawo wyst±pienia do s±du pracy z roszczeniem wynikaj±cym z niewykonania lub nienale¿ytego wykonania umowy, o której mowa w ust. 1.
3. Je¿eli warunki udostêpniania organizacji zwi±zkowej pomieszczeñ i urz±dzeñ technicznych okre¶laj± postanowienia uk³adu zbiorowego pracy, prawo wyst±pienia z roszczeniem, o którym mowa w ust. 2, przys³uguje pracodawcy lub ka¿dej z organizacji zwi±zkowych, której postanowienia te dotycz±.
4. Do postêpowania w sprawach, o których mowa w ust. 2 i 3, stosuje siê odpowiednio przepisy Kodeksu postêpowania cywilnego o postêpowaniu z zakresu prawa pracy.
Art. 33.1.
1. Pracodawca, na pisemny wniosek zak³adowej organizacji zwi±zkowej i za pisemn± zgod± pracownika, jest obowi±zany pobieraæ z wynagrodzenia pracownika sk³adkê zwi±zkow± w zadeklarowanej przez niego wysoko¶ci.
2. Pracodawca jest obowi±zany niezw³ocznie przekazywaæ kwoty pobranych sk³adek zwi±zkowych na rachunek bankowy wskazany przez zak³adow± organizacjê zwi±zkow±.
Art. 34. 1.
Przepisy art. 251-331 stosuje siê do miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej obejmuj±cej swoim dzia³aniem pracodawcê, z zastrze¿eniem ust. 2 oraz art. 341 i 342.
2. Przy ustalaniu liczby cz³onków, o której mowa w art. 251 ust. 1, oraz prawa do zwolnienia z obowi±zku ¶wiadczenia pracy, o którym mowa w art. 31 ust. 1, uwzglêdnia siê liczbê cz³onków miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objêtych dzia³aniem tej organizacji.
Art. 341. 1.
Pracodawcy objêci dzia³aniem miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej ponosz± koszty, w tym koszty wynagrodzeñ i sk³adek na ubezpieczenia spo³eczne, zwi±zane z zatrudnianiem pracownika zwolnionego:
1) z obowi±zku ¶wiadczenia pracy na okres kadencji w zarz±dzie miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej - na podstawie art. 31 ust. 1 w zwi±zku z art. 34 ust. 2,
2) od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust. 3,
odpowiednio do udzia³u liczby cz³onków tej organizacji zatrudnionych u danego pracodawcy w ³±cznej liczbie cz³onków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objêtych dzia³aniem tej organizacji - w przeliczeniu na pe³ny wymiar czasu pracy.
2. Zarz±d miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej przedstawia pracodawcy, który zwolni pracownika lub pracowników z obowi±zku ¶wiadczenia pracy lub od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, informacje o liczbie cz³onków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objêtych dzia³aniem tej organizacji oraz u ka¿dego z tych pracodawców - w przeliczeniu na pe³ny wymiar czasu pracy, wed³ug stanu na ostatni dzieñ miesi±ca.
3. Zarz±d miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej przedstawia informacje, o których mowa w ust. 2, w terminie do 10 dnia miesi±ca nastêpuj±cego po miesi±cu, w którym nast±pi³o zwolnienie pracownika lub pracowników z obowi±zku ¶wiadczenia pracy lub od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
4. Sposób i tryb ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1, okre¶la ka¿dy pracodawca, który zwolni pracownika lub pracowników z obowi±zku ¶wiadczenia pracy lub od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w zakresie dotycz±cym kosztów zwi±zanych z zatrudnianiem tego pracownika lub tych pracowników.
Art. 342.
1. Zarz±d miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej, która w co najmniej jednym zak³adzie pracy objêtym jej dzia³aniem zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, mo¿e wskazaæ pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1:
1) w liczbie ustalonej zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 lub
2) w liczbie ustalonej zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 w jednym zak³adzie pracy wskazanym przez tê organizacjê spo¶ród zak³adów pracy objêtych jej dzia³aniem, w którym ta organizacja zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, powiêkszonej o liczbê pozosta³ych zak³adów pracy objêtych dzia³aniem tej organizacji, w których jest zatrudnionych co najmniej 10 pracowników bêd±cych jej cz³onkami.
2. W przypadku gdy miêdzyzak³adowa organizacja zwi±zkowa w ¿adnym zak³adzie pracy z objêtych jej dzia³aniem nie zrzesza liczby pracowników wymaganej do uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, liczba pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1 nie mo¿e byæ wiêksza od liczby zak³adów pracy objêtych dzia³aniem tej organizacji, które zatrudniaj± co najmniej 10 pracowników bêd±cych jej cz³onkami.
Do zakresu dzia³ania zak³adowej organizacji zwi±zkowej nale¿y w szczególno¶ci:
1) zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy,
2) zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu samorz±du za³ogi w sprawach dotycz±cych zbiorowych interesów i praw pracowników,
3) sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w zak³adzie pracy przepisów prawa pracy, a w szczególno¶ci przepisów oraz zasad bezpieczeñstwa i higieny pracy,
4) kierowanie dzia³alno¶ci± spo³ecznej inspekcji pracy i wspó³dzia³anie z pañstwow± inspekcj± pracy,
5) zajmowanie siê warunkami ¿ycia emerytów i rencistów.
Art. 26.1.
1. W razie przej¶cia zak³adu pracy lub jego czê¶ci na nowego pracodawcê, dotychczasowy i nowy pracodawca s± obowi±zani do poinformowania na pi¶mie dzia³aj±cych u ka¿dego z nich zak³adowych organizacji zwi±zkowych o przewidywanym terminie tego przej¶cia, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla swoich pracowników, a tak¿e zamierzonych dzia³aniach dotycz±cych warunków zatrudnienia tych pracowników, w szczególno¶ci warunków pracy, p³acy i przekwalifikowania.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, dotychczasowy i nowy pracodawca s± obowi±zani przekazaæ co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przej¶cia zak³adu pracy lub jego czê¶ci.
3. Je¿eli dotychczasowy lub nowy pracodawca zamierza podj±æ dzia³ania dotycz±ce warunków zatrudnienia pracowników, jest obowi±zany do podjêcia negocjacji z zak³adowymi organizacjami zwi±zkowymi w celu zawarcia porozumienia w tym zakresie, w terminie nie d³u¿szym ni¿ 30 dni od dnia przekazania informacji o tych dzia³aniach.
4. W razie niezawarcia porozumienia w terminie, o którym mowa w ust. 3, z powodu niemo¿no¶ci uzgodnienia przez strony jego tre¶ci, pracodawca samodzielnie podejmuje dzia³ania w sprawach dotycz±cych warunków zatrudnienia pracowników, uwzglêdniaj±c ustalenia dokonane z zak³adowymi organizacjami zwi±zkowymi w toku negocjacji nad zawarciem porozumienia.
5. Przepisy ust. 3 i 4 nie maj± zastosowania, gdy tryb dokonania dzia³añ dotycz±cych warunków zatrudnienia pracowników, jakie zamierza podj±æ pracodawca, okre¶laj± odrêbne przepisy.
Art. 27.
1. Ustalanie zasad wykorzystania zak³adowego funduszu ¶wiadczeñ socjalnych, w tym podzia³ ¶rodków z tego funduszu na poszczególne cele i rodzaje dzia³alno¶ci, ustala pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±.
2. Przyznawanie pracownikom ¶wiadczeñ z funduszu, o którym mowa w ust. 1, dokonywane jest w uzgodnieniu z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±.
3. Regulaminy nagród i premiowania s± ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±; dotyczy to równie¿ zasad podzia³u ¶rodków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w pañstwowej jednostce sfery bud¿etowej.
4. (skre¶lony).
Art. 28.
Pracodawca jest obowi±zany udzieliæ na ¿±danie zwi±zku zawodowego informacji niezbêdnych do prowadzenia dzia³alno¶ci zwi±zkowej, w szczególno¶ci informacji dotycz±cych warunków pracy i zasad wynagradzania.
Art. 29.
1. W razie uzasadnionego podejrzenia, ¿e w zak³adzie pracy wystêpuje zagro¿enie dla ¿ycia lub zdrowia pracowników, zak³adowa organizacja zwi±zkowa mo¿e wyst±piæ do pracodawcy z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badañ, zawiadamiaj±c o tym równocze¶nie w³a¶ciwego okrêgowego inspektora pracy. Pracodawca jest obowi±zany w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku zawiadomiæ zak³adow± organizacjê zwi±zkow± o swoim stanowisku. W razie przeprowadzenia badañ, pracodawca udostêpnia ich wyniki zak³adowej organizacji zwi±zkowej wraz z informacj± o sposobie i terminie usuniêcia stwierdzonego zagro¿enia.
2. Zawiadomienie zak³adowej organizacji zwi±zkowej o odrzuceniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, lub niezajêcie przez pracodawcê stanowiska wobec tego wniosku w terminie 14 dni od dnia jego z³o¿enia upowa¿nia zak³adow± organizacjê zwi±zkow± do przeprowadzenia niezbêdnych badañ na koszt pracodawcy. O zamiarze podjêcia badañ, ich zakresie oraz przewidywanych kosztach zak³adowa organizacja zwi±zkowa zawiadamia pracodawcê na pi¶mie z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem.
3. Pracodawca mo¿e w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, zwróciæ siê do w³a¶ciwego okrêgowego inspektora pracy o ustalenie celowo¶ci zamierzonych badañ lub ich niezbêdnego zakresu. Przeprowadzenie badañ wbrew stanowisku inspektora pracy zwalnia pracodawcê z obowi±zku pokrycia kosztów tych badañ.
Art. 30.
1. W zak³adzie pracy, w którym dzia³a wiêcej ni¿ jedna organizacja zwi±zkowa, ka¿da z nich broni praw i reprezentuje interesy swych cz³onków.
2. Pracownik niezrzeszony w zwi±zku zawodowym ma prawo do obrony swoich praw na zasadach dotycz±cych pracowników bêd±cych cz³onkami zwi±zku, je¿eli wybrana przez niego zak³adowa organizacja zwi±zkowa wyrazi zgodê na obronê jego praw pracowniczych.
2(1). W indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowi±zuj± pracodawcê do wspó³dzia³ania z zak³adow± organizacj± zwi±zkow±, pracodawca jest obowi±zany zwróciæ siê do tej organizacji o informacjê o pracownikach korzystaj±cych z jej obrony, zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ci±gu 5 dni zwalnia pracodawcê od obowi±zku wspó³dzia³ania z zak³adow± organizacj± zwi±zkow± w sprawach dotycz±cych tych pracowników.
3. W sprawach dotycz±cych zbiorowych praw i interesów pracowników organizacje zwi±zkowe mog± tworzyæ wspóln± reprezentacjê zwi±zkow±.
4. W sprawach wymagaj±cych zawarcia porozumienia lub uzgodnienia stanowiska z organizacjami zwi±zkowymi, organizacje te przedstawiaj± wspólnie uzgodnione stanowisko. Sposób ustalania i przedstawiania tego stanowiska przez ka¿dorazowo wy³anian± do tych spraw wspóln± reprezentacjê zwi±zkow± okre¶la porozumienie zawarte przez organizacje zwi±zkowe.
5. Je¿eli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania, regulaminów nagród i premiowania, regulaminu zak³adowego funduszu ¶wiadczeñ socjalnych, planu urlopów lub regulaminu pracy, a tak¿e okresów rozliczeniowych, o których mowa w art. 129 § 2 i art. 135 § 2 i 3 Kodeksu pracy, oraz wykazu prac, o którym mowa w art. 1517 § 4 Kodeksu pracy, organizacje zwi±zkowe albo organizacje zwi±zkowe reprezentatywne w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy nie przedstawi± wspólnie uzgodnionego stanowiska w terminie 30 dni, decyzje w tych sprawach podejmuje pracodawca, po rozpatrzeniu odrêbnych stanowisk organizacji zwi±zkowych.
6. (skre¶lony).
Art. 31.
1. Prawo do zwolnienia z obowi±zku ¶wiadczenia pracy na okres kadencji w zarz±dzie zak³adowej organizacji zwi±zkowej przys³uguje:
1) czê¶ciowo jednemu pracownikowi w miesiêcznym wymiarze godzin równym liczbie cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy, gdy ich liczba jest mniejsza od 150,
2) jednemu pracownikowi, gdy zwi±zek liczy od 150 do 500 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
3) dwom pracownikom, gdy zwi±zek liczy od 501 do 1000 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
4) trzem pracownikom, gdy zwi±zek liczy od 1001 do 2000 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
5) kolejnemu pracownikowi za ka¿dy rozpoczêty nowy tysi±c, gdy zak³adowa organizacja zwi±zkowa liczy ponad 2000 cz³onków zatrudnionych w zak³adzie pracy,
6) w niepe³nym wymiarze godzin i wtedy mo¿e ono byæ udzielane wiêkszej liczbie pracowników, zgodnie z zasadami zawartymi w punktach poprzedzaj±cych.
2. W zale¿no¶ci od wniosku zarz±du zak³adowej organizacji zwi±zkowej zwolnienia od pracy, o których mowa w ust. 1, udzielane s± z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub bezp³atnie. Rada Ministrów okre¶li, w drodze rozporz±dzenia, tryb udzielania zwolnieñ od pracy oraz zakres uprawnieñ przys³uguj±cych pracownikowi w czasie tych zwolnieñ.
3. Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbêdny do wykonania dora¼nej czynno¶ci wynikaj±cej z jego funkcji zwi±zkowej, je¿eli czynno¶æ ta nie mo¿e byæ wykonana w czasie wolnym od pracy.
Art. 32.
1. Pracodawca bez zgody zarz±du zak³adowej organizacji zwi±zkowej nie mo¿e:
1) wypowiedzieæ ani rozwi±zaæ stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwa³± zarz±du jego cz³onkiem lub z innym pracownikiem bêd±cym cz³onkiem danej zak³adowej organizacji zwi±zkowej, upowa¿nionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonuj±cej za pracodawcê czynno¶ci w sprawach z zakresu prawa pracy,
2) zmieniæ jednostronnie warunków pracy lub p³acy na niekorzy¶æ pracownika, o którym mowa w pkt 1
- z wyj±tkiem gdy dopuszczaj± to odrêbne przepisy.
2. Ochrona, o której mowa w ust. 1, przys³uguje przez okres okre¶lony uchwa³± zarz±du, a po jego up³ywie - dodatkowo przez czas odpowiadaj±cy po³owie okresu okre¶lonego uchwa³±, nie d³u¿ej jednak ni¿ rok po jego up³ywie.
3. Zarz±d zak³adowej organizacji zwi±zkowej, reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, wskazuje pracodawcy pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w ust. 1, w liczbie nie wiêkszej ni¿ liczba osób stanowi±cych kadrê kierownicz± w zak³adzie pracy albo liczba pracowników ustalona zgodnie z ust. 4.
4. Zarz±d zak³adowej organizacji zwi±zkowej, o której mowa w ust. 3, zrzeszaj±cej do 20 cz³onków ma prawo wskazaæ pracodawcy 2 pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w ust. 1, a w przypadku organizacji zrzeszaj±cej wiêcej ni¿ 20 cz³onków bêd±cych pracownikami ma prawo wskazaæ, jako podlegaj±cych tej ochronie, 2 pracowników oraz dodatkowo:
1) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 10 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 21 do 50 tych cz³onków,
2) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 20 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 51 do 150 tych cz³onków,
3) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 30 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 151 do 300 tych cz³onków,
4) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 40 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale od 301 do 500 tych cz³onków,
5) po jednym pracowniku na ka¿de rozpoczête 50 cz³onków tej organizacji bêd±cych pracownikami, w przedziale powy¿ej 500 tych cz³onków.
5. Osobami stanowi±cymi kadrê kierownicz± w zak³adzie pracy, o których mowa w ust. 3, s± kieruj±cy jednoosobowo zak³adem pracy i ich zastêpcy albo wchodz±cy w sk³ad kolegialnego organu zarz±dzaj±cego zak³adem pracy, a tak¿e inne osoby wyznaczone do dokonywania za pracodawcê czynno¶ci w sprawach z zakresu prawa pracy.
6. Ochrona przewidziana w ust. 1, w zak³adowej organizacji zwi±zkowej innej ni¿ wymieniona w ust. 3 i 4, przys³uguje jednemu pracownikowi imiennie wskazanemu uchwa³± zarz±du tej organizacji.
7. Ochrona przewidziana w ust. 1 przys³uguje, przez okres 6 miesiêcy od dnia utworzenia komitetu za³o¿ycielskiego zak³adowej organizacji zwi±zkowej, nie wiêcej ni¿ trzem pracownikom imiennie wskazanym uchwa³± komitetu za³o¿ycielskiego.
8. W przypadku gdy w³a¶ciwy organ nie dokona wskazania, o którym mowa w ust. 3, 4, 6 albo 7, ochrona przewidziana w ust. 1 przys³uguje - w okresie do dokonania wskazania - odpowiednio przewodnicz±cemu zak³adowej organizacji zwi±zkowej b±d¼ przewodnicz±cemu komitetu za³o¿ycielskiego.
9. Ochrona przewidziana w ust. 1 przys³uguje pracownikowi pe³ni±cemu z wyboru funkcjê zwi±zkow± poza zak³adow± organizacj± zwi±zkow±, korzystaj±cemu u pracodawcy z urlopu bezp³atnego lub ze zwolnienia z obowi±zku ¶wiadczenia pracy. Ochrona przys³uguje w okresie tego urlopu lub zwolnienia oraz przez rok po up³ywie tego okresu. Zgodê, o której mowa w ust. 1, wyra¿a w³a¶ciwy statutowo organ organizacji zwi±zkowej, w której pracownik pe³ni albo pe³ni³ tê funkcjê.
10. Minister w³a¶ciwy do spraw pracy okre¶li, w drodze rozporz±dzenia, szczegó³owe zasady i tryb:
1) powiadamiania przez pracodawcê zarz±du zak³adowej organizacji zwi±zkowej o liczbie osób stanowi±cych kadrê kierownicz± w zak³adzie pracy, o której mowa w ust. 5,
2) wskazywania przez zarz±d oraz komitet za³o¿ycielski zak³adowej organizacji zwi±zkowej pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w ust. 1, a tak¿e dokonywania zmian w takim wskazaniu.
Art. 33.
1. Pracodawca, na warunkach okre¶lonych w umowie, jest obowi±zany udostêpniæ zak³adowej organizacji zwi±zkowej pomieszczenia i urz±dzenia techniczne niezbêdne do wykonywania dzia³alno¶ci zwi±zkowej w zak³adzie pracy.
2. Zak³adowej organizacji zwi±zkowej oraz pracodawcy przys³uguje prawo wyst±pienia do s±du pracy z roszczeniem wynikaj±cym z niewykonania lub nienale¿ytego wykonania umowy, o której mowa w ust. 1.
3. Je¿eli warunki udostêpniania organizacji zwi±zkowej pomieszczeñ i urz±dzeñ technicznych okre¶laj± postanowienia uk³adu zbiorowego pracy, prawo wyst±pienia z roszczeniem, o którym mowa w ust. 2, przys³uguje pracodawcy lub ka¿dej z organizacji zwi±zkowych, której postanowienia te dotycz±.
4. Do postêpowania w sprawach, o których mowa w ust. 2 i 3, stosuje siê odpowiednio przepisy Kodeksu postêpowania cywilnego o postêpowaniu z zakresu prawa pracy.
Art. 33.1.
1. Pracodawca, na pisemny wniosek zak³adowej organizacji zwi±zkowej i za pisemn± zgod± pracownika, jest obowi±zany pobieraæ z wynagrodzenia pracownika sk³adkê zwi±zkow± w zadeklarowanej przez niego wysoko¶ci.
2. Pracodawca jest obowi±zany niezw³ocznie przekazywaæ kwoty pobranych sk³adek zwi±zkowych na rachunek bankowy wskazany przez zak³adow± organizacjê zwi±zkow±.
Art. 34. 1.
Przepisy art. 251-331 stosuje siê do miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej obejmuj±cej swoim dzia³aniem pracodawcê, z zastrze¿eniem ust. 2 oraz art. 341 i 342.
2. Przy ustalaniu liczby cz³onków, o której mowa w art. 251 ust. 1, oraz prawa do zwolnienia z obowi±zku ¶wiadczenia pracy, o którym mowa w art. 31 ust. 1, uwzglêdnia siê liczbê cz³onków miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objêtych dzia³aniem tej organizacji.
Art. 341. 1.
Pracodawcy objêci dzia³aniem miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej ponosz± koszty, w tym koszty wynagrodzeñ i sk³adek na ubezpieczenia spo³eczne, zwi±zane z zatrudnianiem pracownika zwolnionego:
1) z obowi±zku ¶wiadczenia pracy na okres kadencji w zarz±dzie miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej - na podstawie art. 31 ust. 1 w zwi±zku z art. 34 ust. 2,
2) od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia - na podstawie art. 31 ust. 3,
odpowiednio do udzia³u liczby cz³onków tej organizacji zatrudnionych u danego pracodawcy w ³±cznej liczbie cz³onków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objêtych dzia³aniem tej organizacji - w przeliczeniu na pe³ny wymiar czasu pracy.
2. Zarz±d miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej przedstawia pracodawcy, który zwolni pracownika lub pracowników z obowi±zku ¶wiadczenia pracy lub od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, informacje o liczbie cz³onków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objêtych dzia³aniem tej organizacji oraz u ka¿dego z tych pracodawców - w przeliczeniu na pe³ny wymiar czasu pracy, wed³ug stanu na ostatni dzieñ miesi±ca.
3. Zarz±d miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej przedstawia informacje, o których mowa w ust. 2, w terminie do 10 dnia miesi±ca nastêpuj±cego po miesi±cu, w którym nast±pi³o zwolnienie pracownika lub pracowników z obowi±zku ¶wiadczenia pracy lub od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
4. Sposób i tryb ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1, okre¶la ka¿dy pracodawca, który zwolni pracownika lub pracowników z obowi±zku ¶wiadczenia pracy lub od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w zakresie dotycz±cym kosztów zwi±zanych z zatrudnianiem tego pracownika lub tych pracowników.
Art. 342.
1. Zarz±d miêdzyzak³adowej organizacji zwi±zkowej, która w co najmniej jednym zak³adzie pracy objêtym jej dzia³aniem zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, mo¿e wskazaæ pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1:
1) w liczbie ustalonej zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 lub
2) w liczbie ustalonej zgodnie z art. 32 ust. 3 albo 4 w jednym zak³adzie pracy wskazanym przez tê organizacjê spo¶ród zak³adów pracy objêtych jej dzia³aniem, w którym ta organizacja zrzesza pracowników w liczbie wymaganej do uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, powiêkszonej o liczbê pozosta³ych zak³adów pracy objêtych dzia³aniem tej organizacji, w których jest zatrudnionych co najmniej 10 pracowników bêd±cych jej cz³onkami.
2. W przypadku gdy miêdzyzak³adowa organizacja zwi±zkowa w ¿adnym zak³adzie pracy z objêtych jej dzia³aniem nie zrzesza liczby pracowników wymaganej do uzyskania statusu organizacji reprezentatywnej w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy, liczba pracowników podlegaj±cych ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1 nie mo¿e byæ wiêksza od liczby zak³adów pracy objêtych dzia³aniem tej organizacji, które zatrudniaj± co najmniej 10 pracowników bêd±cych jej cz³onkami.
Rozdzia³ 5
Odpowiedzialno¶æ za naruszenie przepisów ustawy
Odpowiedzialno¶æ za naruszenie przepisów ustawy
Art. 35.
1. Kto w zwi±zku z zajmowanym stanowiskiem lub pe³nion± funkcj±:
1) przeszkadza w utworzeniu zgodnie z prawem organizacji zwi±zkowej,
2) utrudnia wykonywanie dzia³alno¶ci zwi±zkowej prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy,
3) dyskryminuje pracownika z powodu przynale¿no¶ci do zwi±zku zawodowego, pozostawania poza zwi±zkiem zawodowym lub wykonywania funkcji zwi±zkowej,
4) nie dope³nia obowi±zków okre¶lonych w art. 261, 331 i 341
- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno¶ci.
2. Tej samej karze podlega ten, kto w zwi±zku z pe³nion± funkcj± zwi±zkow± kieruje dzia³alno¶ci± sprzeczn± z ustaw±.
3. Odpowiedzialno¶æ za kierowanie nielegalnym strajkiem okre¶la ustawa o rozwi±zywaniu sporów zbiorowych.
Art. 36.
1. S±d rejestrowy w razie stwierdzenia, ¿e organ zwi±zku zawodowego prowadzi dzia³alno¶æ sprzeczn± z ustaw±, wyznacza termin co najmniej 14 dni na dostosowanie dzia³alno¶ci tego organu do obowi±zuj±cego prawa. Postêpowanie wszczyna siê na wniosek w³a¶ciwego prokuratora wojewódzkiego(20).
2. W razie bezskutecznego up³ywu terminu przewidzianego w ust. 1, s±d rejestrowy mo¿e:
1) orzec grzywnê wobec poszczególnych cz³onków organu zwi±zkowego w wysoko¶ci okre¶lonej w art. 163 § 1 Kodeksu postêpowania cywilnego,
2) wyznaczyæ w³adzom zwi±zku termin przeprowadzenia nowych wyborów do organu zwi±zku wymienionego w ust. 1, pod rygorem zawieszenia dzia³alno¶ci tego organu.
3. Je¿eli ¶rodki okre¶lone w ust. 2 oka¿± siê bezskuteczne, s±d rejestrowy, na wniosek Ministra Sprawiedliwo¶ci, orzeka o skre¶leniu zwi±zku zawodowego z rejestru. Od tego orzeczenia przys³uguje apelacja.
4. Do spraw, o których mowa w ust. 1-3, stosuje siê odpowiednio art. 18.
5. Zwi±zek zawodowy skre¶lony prawomocnym orzeczeniem z rejestru w my¶l ust. 3 jest obowi±zany niezw³ocznie zaprzestaæ swej dzia³alno¶ci, a w terminie najpó¼niej trzech miesiêcy od uprawomocnienia siê tego orzeczenia dokonaæ swojej likwidacji w sposób przewidziany w statucie.
1. Kto w zwi±zku z zajmowanym stanowiskiem lub pe³nion± funkcj±:
1) przeszkadza w utworzeniu zgodnie z prawem organizacji zwi±zkowej,
2) utrudnia wykonywanie dzia³alno¶ci zwi±zkowej prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy,
3) dyskryminuje pracownika z powodu przynale¿no¶ci do zwi±zku zawodowego, pozostawania poza zwi±zkiem zawodowym lub wykonywania funkcji zwi±zkowej,
4) nie dope³nia obowi±zków okre¶lonych w art. 261, 331 i 341
- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolno¶ci.
2. Tej samej karze podlega ten, kto w zwi±zku z pe³nion± funkcj± zwi±zkow± kieruje dzia³alno¶ci± sprzeczn± z ustaw±.
3. Odpowiedzialno¶æ za kierowanie nielegalnym strajkiem okre¶la ustawa o rozwi±zywaniu sporów zbiorowych.
Art. 36.
1. S±d rejestrowy w razie stwierdzenia, ¿e organ zwi±zku zawodowego prowadzi dzia³alno¶æ sprzeczn± z ustaw±, wyznacza termin co najmniej 14 dni na dostosowanie dzia³alno¶ci tego organu do obowi±zuj±cego prawa. Postêpowanie wszczyna siê na wniosek w³a¶ciwego prokuratora wojewódzkiego(20).
2. W razie bezskutecznego up³ywu terminu przewidzianego w ust. 1, s±d rejestrowy mo¿e:
1) orzec grzywnê wobec poszczególnych cz³onków organu zwi±zkowego w wysoko¶ci okre¶lonej w art. 163 § 1 Kodeksu postêpowania cywilnego,
2) wyznaczyæ w³adzom zwi±zku termin przeprowadzenia nowych wyborów do organu zwi±zku wymienionego w ust. 1, pod rygorem zawieszenia dzia³alno¶ci tego organu.
3. Je¿eli ¶rodki okre¶lone w ust. 2 oka¿± siê bezskuteczne, s±d rejestrowy, na wniosek Ministra Sprawiedliwo¶ci, orzeka o skre¶leniu zwi±zku zawodowego z rejestru. Od tego orzeczenia przys³uguje apelacja.
4. Do spraw, o których mowa w ust. 1-3, stosuje siê odpowiednio art. 18.
5. Zwi±zek zawodowy skre¶lony prawomocnym orzeczeniem z rejestru w my¶l ust. 3 jest obowi±zany niezw³ocznie zaprzestaæ swej dzia³alno¶ci, a w terminie najpó¼niej trzech miesiêcy od uprawomocnienia siê tego orzeczenia dokonaæ swojej likwidacji w sposób przewidziany w statucie.
Rozdzia³ 6
Przepisy szczególne
Przepisy szczególne
Art. 37. Spory miêdzy zwi±zkami zawodowymi a pracodawcami i ich organizacjami dotycz±ce interesów pracowniczych rozwi±zywane s± na zasadach okre¶lonych w odrêbnej ustawie.
Art. 38. Przepisy ustawy dotycz±ce zwi±zków zawodowych stosuje siê odpowiednio do organizacji zwi±zkowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2, z wy³±czeniem przepisu art. 12 ust. 1 w czê¶ci dotycz±cej liczby za³o¿ycieli zwi±zku, a w czê¶ci dotycz±cej liczby cz³onków zwi±zku przepisu art. 17 ust. 1 pkt 3.
Art. 39.
1. W zak³adach pracy mog± byæ tworzone pracownicze kasy zapomogowo-po¿yczkowe, których cz³onkami mog± byæ pracownicy, emeryci i renci¶ci bez wzglêdu na przynale¿no¶æ zwi±zkow±. Nadzór spo³eczny nad tymi kasami sprawuj± zwi±zki zawodowe.
2.-4. (utraci³y moc).
5. Rada Ministrów okre¶li w drodze rozporz±dzenia szczegó³owe zasady organizowania i dzia³ania kas, o których mowa w ust. 1, obowi±zki zak³adów pracy w tym zakresie.
Rozdzia³ 7
Zmiany w przepisach obowi±zuj±cych oraz przepisy przej¶ciowe i koñcowe
Art. 40. W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowi±zku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207, z 1989 r. Nr 20, poz. 104, Nr 29, poz. 154 i Nr 34, poz. 178 oraz z 1990 r. Nr 30, poz. 179, Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 319 i Nr 78, poz. 462) wprowadza siê nastêpuj±ce zmiany: (zmiany pominiête).
Art. 41. W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o s³u¿bie wojskowej ¿o³nierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134, z 1972 r. Nr 53, poz. 341 i 342, z 1974 r. Nr 24, poz. 142 i Nr 47, poz. 282, z 1979 r. Nr 15, poz. 97, z 1983 r. Nr 16, poz. 78, z 1989 r. Nr 20, poz. 104, Nr 34, poz. 178 i Nr 35, poz. 192 oraz z 1990 r. Nr 4, poz. 19) po art. 48 dodaje siê art. 48a w brzmieniu:
"Art. 48a. 1. ¯o³nierzom zawodowym nie przys³uguje prawo tworzenia i wstêpowania do zwi±zków zawodowych. Obowi±zkiem Pañstwa jest zagwarantowanie ¿o³nierzowi zawodowemu godziwych warunków s³u¿by i uposa¿enia.
2. Z chwil± powo³ania do zawodowej s³u¿by wojskowej ustaje dotychczasowe cz³onkostwo w zwi±zkach zawodowych."
Art. 42. W ustawie z dnia 16 wrze¶nia 1982 r. o pracownikach urzêdów pañstwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 34, poz. 178 i 182 oraz z 1990 r. Nr 20, poz. 121 i Nr 51, poz. 300) wprowadza siê nastêpuj±ce zmiany: (zmiany pominiête).
Art. 43. W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju s±dów powszechnych (Dz. U. z 1990 r. Nr 23, poz. 138, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306 i Nr 89, poz. 517) dzia³ VI skre¶la siê.
Art. 44. W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 1991 r. Nr 25, poz. 103) rozdzia³ 7 skre¶la siê.
Art. 45.
1. Nieruchomo¶ci Zrzeszenia Zwi±zków Zawodowych wraz z ich wyposa¿eniem, przekazane na zasadach i w trybie okre¶lonych w przepisach wydanych na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 48 ust. 1 niniejszej ustawy, podlegaj± podzia³owi, w równych czê¶ciach, pomiêdzy Niezale¿ny Samorz±dny Zwi±zek Zawodowy "Solidarno¶æ" i Ogólnopolskie Porozumienie Zwi±zków Zawodowych.
1a. Je¿eli nieruchomo¶æ, o której mowa w ust. 1, w dniu podzia³u nie stanowi w³asno¶ci lub nie jest przedmiotem u¿ytkowania wieczystego Ogólnopolskiego Porozumienia Zwi±zków Zawodowych, podzia³owi pomiêdzy Niezale¿ny Samorz±dny Zwi±zek Zawodowy "Solidarno¶æ" i Ogólnopolskie Porozumienie Zwi±zków Zawodowych podlegaj± nak³ady na nieruchomo¶æ poczynione przez Zrzeszenie Zwi±zków Zawodowych i zwrócone przez w³a¶ciciela nieruchomo¶ci.
2. Czynno¶ci prawne przekraczaj±ce zakres zwyk³ego zarz±du maj±tkiem, którego dotyczy ust. 1, s± niewa¿ne, a dokonane w drodze tych czynno¶ci przeniesienia praw do sk³adników maj±tkowych s± bezskuteczne, korzy¶ci za¶ uzyskane przez osoby trzecie w wyniku tych czynno¶ci podlegaj± zwrotowi na rzecz uszczuplonego maj±tku, o jakim mowa w tym przepisie.
3. Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w terminie do dnia 31 sierpnia 1997 r., w oparciu o inwentaryzacjê nieruchomo¶ci, o których mowa w ust. 1, okre¶li w drodze rozporz±dzenia wykazy nieruchomo¶ci, które od dnia wej¶cia w ¿ycie rozporz±dzenia stanowiæ bêd± wy³±czn± w³asno¶æ albo przedmiot u¿ytkowania wieczystego Niezale¿nego Samorz±dnego Zwi±zku Zawodowego "Solidarno¶æ" lub Ogólnopolskiego Porozumienia Zwi±zków Zawodowych; wykazy te stanowiæ bêd± podstawê do ujawnienia praw w ksiêgach wieczystych.
3a. Postêpowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1a i 3, wolne jest od op³at s±dowych.
4. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w rozporz±dzeniu, o którym mowa w ust. 3, okre¶li ponadto szczegó³owe zasady i tryb:
1) przeniesienia praw do nieruchomo¶ci podlegaj±cych podzia³owi, o którym mowa w ust. 1,
2) rozliczeñ zwi±zanych z tym podzia³em, je¿eli warto¶æ poszczególnych nieruchomo¶ci nie pozwoli na równy ich podzia³.
5. Inwentaryzacjê, o której mowa w ust. 3, przeprowadzi komisja powo³ana przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.
6. Minister Pracy i Polityki Socjalnej dokona, w drodze decyzji, rozliczeñ, o których mowa w ust. 4 pkt 2.
7. Rozporz±dzenie, o którym mowa w ust. 3 i 4, Minister Pracy i Polityki Socjalnej wyda po zasiêgniêciu, w trybie okre¶lonym w art. 19 ust. 2, opinii Niezale¿nego Samorz±dnego Zwi±zku Zawodowego "Solidarno¶æ" i Ogólnopolskiego Porozumienia Zwi±zków Zawodowych.
Art. 46. Rejestracja organizacji zwi±zkowych dokonana przed dniem wej¶cia w ¿ycie ustawy zachowuje moc prawn±.
Art. 47. Pracownikom pe³ni±cym z wyboru funkcje w zarz±dzie zak³adowej organizacji zwi±zkowej, korzystaj±cym w dniu wej¶cia w ¿ycie ustawy ze zwolnienia od pracy na podstawie dotychczasowych przepisów, przys³uguje prawo do dalszego korzystania ze zwolnienia od pracy na warunkach okre¶lonych tymi przepisami, nie d³u¿ej jednak ni¿ do dnia 30 czerwca 1993 r.
Art. 48.
1. Traci moc ustawa z dnia 8 pa¼dziernika 1982 r. o zwi±zkach zawodowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277, z 1988 r. Nr 11, poz. 84, z 1989 r. Nr 20, poz. 105 i z 1990 r. Nr 30, poz. 179).
2. Do czasu wydania rozporz±dzenia Rady Ministrów, o którym mowa w art. 39 ust. 5 niniejszej ustawy, pozostaj± w mocy przepisy wydane na podstawie art. 58 ustawy wymienionej w ust. 1.
Art. 49. Ustawa wchodzi w ¿ycie po up³ywie 30 dni od dnia og³oszenia.
Multimedia
Licznik odwiedzin: 224607
© Wszelkie prawa zastrze¿one SGiE 2011